Druga linia metra. Jak wyglądały okolice nowych stacji metra kilkadziesiąt lat temu? Sprawdzamy!

Tadeusz Płaczkiewicz
05.03.2015 19:14
Rok 1956. Budowa pierwszego warszawskiego metra na Targówku. Niestety z braku pieniędzy inwestycję przerwano.

Rok 1956. Budowa pierwszego warszawskiego metra na Targówku. Niestety z braku pieniędzy inwestycję przerwano. (fot. Zbyszek Siemaszko / Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Druga linia metra to najdroższa inwestycja w kraju finansowana m.in. z budżetu samorządu. Ciekawe, czy poznacie okolice nowych stacji metra sfotografowane kilkadziesiąt lat temu...
Rondo Daszyńskiego


fot. Grażyna Rutowska / Narodowe Archiwum Cyfrowe
Okolice Ronda Daszyńskiego w latach 70. to w większości tereny fabryczne. Na zdjęciu budynek Przedsiębiorstwa Upowszechniania Prasy i Książki "RUCH", który niedawno został zburzony (w najnowszej historii Warszawy mieścił się w nim m.in. IPN, w jego miejscu powstanie 140-metrowy biurowiec). Za nim znajdowały się liczne drukarnie, a w okolicy również m.in. fabryka Kasprzaka, Róży Luksemburg, Polfy Warszawa (funkcjonuje do dziś).

Obecnie Rondo Daszyńskiego to olbrzymi plac budowy. Bliskość ścisłego centrum, dworca, metra oraz terenów, które przejęli deweloperzy i inwestorzy sprawiają, że po latach zastoju rośnie tu las drapaczy chmur. Najbardziej widoczny jest kompleks budynków Warsaw Spire - to ten, na którym pojawił się napis "Kocham Warszawę". Powstaje między Towarową, Łucką, Grzybowską i Wronią. Składać się będzie z trzech budynków: 180-metrowej wieży i wygiętych 55-metrowych bliźniaków.

Nieopodal pojawi się również 190-metrowiec Sienna Tower, apartamentowce i kilka innych biurowców. W niedalekiej przyszłości zniknie także Centrum Handlowe Jupiter, w jego miejsce powstaną (a jakże!) kolejne biura.

  • Rok 1971.Tu powstanie stacja Rondo Daszyńskiego - miniatura
  • Warsaw Spire - miniatura
  • Warsaw Spire - miniatura
  • Stacja Rondo Daszyńskiego - druga linia metra - miniatura


Rondo ONZ


fot. Grażyna Rutowska / Narodowe Archiwum Cyfrowe
W 1971 roku wokół Ronda ONZ i al. Jana Pawła II (wtedy ulicy Jana Marchlewskiego) wyrastały głównie bloki mieszkalne. Na zdjęciu po prawej stronie zamiast budynku Rondo1 mamy kawałek zieleni. Po przeciwnej stronie nie ma jeszcze Atrium i budynku Ilmet.

Dziś jest tu ciasno, a mimo to deweloperzy chcą budować kolejne biurowce. Np. w miejscu po Hotelu Mercure powstaje 160-metrowy wieżowiec Q22, a bliżej stacji metra Skanska wybuduje nieco wyższy biurowiec. Jednak najbardziej spektakularna zmiana to wyburzenie 100-metrowego Ilmetu, który powstał około 17 lat temu. W tym miejscu Bank UBS chce postawić 200-metrową przeszkloną wieżę o powierzchni biurowej sięgającej blisko 60 tys. metrów kwadratowych.

Ciekawie wygląda również sama stacja Rondo ONZ, jej sklepienie przypomina to z Placu Wilsona.

  • Rok 1971.Tu powstanie stacja Rondo ONZ - miniatura
  • Rondo ONZ - miniatura
  • Budynek Ilmet zostanie wyburzony.  - miniatura
  • Stacja Rondo ONZ. Druga linia metra - miniatura


Świętokrzyska


fot. Zbyszek Siemaszko / Narodowe Archiwum Cyfrowe
Skrzyżowanie ulicy Marszałkowskiej ze Świętokrzyską - na zdjęciu z 1966 roku uwieczniono budowę Ściany Wschodniej. Przy skrzyżowaniu powstaje Dom Handlowy "Sezam", kawałek dalej tuż za "Domem Pod Sedesami" trwa budowa Domów Towarowych "Wars" i "Sawa".

W 1999 roku na Placu Defilad wyrósł blaszak Kupieckich Domów Towarowych. Kupcy zajmowali ten teren legalnie do 1 stycznia 2009 roku, kilka miesięcy później zostali z niego przepędzeni.

Dziś w miejscu KDT stoi inny blaszak - metalowe baraki, które są zapleczem technicznym budowniczych drugiej nitki metra. W przyszłości powstanie tu Muzeum Sztuki Nowoczesnej.

Po drugiej stronie ulicy znika właśnie Dom Handlowy "Sezam". W jego miejscu powstanie biurowiec z powierzchnią handlową. Ciekawostką jest fakt, że to jedyny budynek w Warszawie, który będzie bezpośrednio połączony z przejściem na stację Świętokrzyska. Wkrótce zniknie także "Dom Pod Sedesami" - właściciel budynku Bank PKO zamierza zbudować w tym miejscu budynek biurowo-usługowo-handlowy.

  • Rok 1966.Tu powstanie stacja Świętokrzyska - miniatura
  • Okolice stacji Świętokrzyska. Druga linia metra - miniatura
  • Stacja Świętokrzyska - schody ruchome. Druga linia metra - miniatura
  • Ze stacji Świętokrzyska widać kolejną stację. Druga linia metra - miniatura


Nowy Świat - Uniwersytet


fot. Zbyszek Siemaszko / Narodowe Archiwum Cyfrowe
W tym miejscu zmieniło się niewiele. Na pewno niewiele różni się budynek Ministerstwa Finansów od tego z 1958 roku (na zdjęciu).

Dziś kilka kamienic zostało przebudowanych lub jest w trakcie przebudowy (np. budynek Prudential, gdzie powstaje luksusowy hotel), a lokale użytkowe dynamicznie zmieniają najemców. Pojawiło się więcej knajp i restauracji oraz butików z odzieżą. W końcu okolice Nowa Świata to jedne z najbardziej pożądanych i najwyżej wycenianych miejsc. Mocno odczuwają to handlowcy, którzy płacą jedne z najwyższych czynszów w kraju. Z pewnością zyskają na nowej linii metra - na Nowy Świat będzie łatwiej i szybciej dojechać z Pragi i Woli.

  • Rok 1958.Tu powstanie stacja Nowy Świat - Uniwersytet - miniatura
  • Stacja Nowy Świat - Uniwersytet. Druga linia metra - miniatura
  • Stacja Nowy Świat - Uniwersytet. Druga linia metra - miniatura
  • Stacja Nowy Świat - Uniwersytet. Druga linia metra - miniatura


Centrum Nauki Kopernik


fot. Grażyna Rutowska / Narodowe Archiwum Cyfrowe
Rok 1965, praska strona Wisły z widokiem na miejsce, gdzie zbudowana została stacja metra. W tle widać Pałac Kultury i Nauki, Kominy Elektrowni Powiśle i wieże kościoła św. Krzyża.

Dziś jedną z najbardziej popularnych budowli w tym rejonie jest Centrum Nauki Kopernik, od którego stacja zyskała swoją nazwę. Można spodziewać się, że będą z niej korzystać również studenci, którzy chętnie odwiedzają pobliski BUW. Gdy pogoda pozwoli, okolica powinna jak zawsze zapełnić się warszawiakami spragnionymi kontaktu z Wisłą. Bliskość rzeki i metra to doskonałe warunki do powstania luksusowych apartamentów - w okolicy będzie ich kilka: Piano House, Tamka 29 i Dynasy 18. Do tego biurowce Copernicus Square (powstaje na terenie Elektrowni Powiśle) oraz Carpathia Office House.

  • Rok 1965.Tu powstanie stacja Centrum Nauki Kopernik - miniatura
  • Okolice stacji Centrum Nauki Kopernik. Druga linia metra - miniatura
  • Stacja Centrum Nauki Kopernik. Druga linia metra - miniatura
  • Stacja Centrum Nauki Kopernik. Druga linia metra - miniatura


Stadion Narodowy


fot. Zbyszek Siemaszko / Narodowe Archiwum Cyfrowe
Miejsce to, za sprawą Stadionu Dziesięciolecia (oddanego do użytkowania - oczywiście - 22 lipca 1955 roku) jeszcze nie tak dawno kojarzone było z przybytkiem handlu: tandetnymi ubraniami, podróbkami markowej odzieży, perfum oraz tanim (ale smacznym i oryginalnym) orientalnym jedzeniem. Wiele lat wcześniej był to tętniący życiem ośrodek sportowy - grały tu piłkarska reprezentacja Polski, rozgrywano puchary, odbywały się międzynarodowe mecze lekkoatletyczne. Na zdjęciu z 1961 roku widać kolarzy uczestniczących w Międzynarodowym Wyścigu Pokoju. Arena sportowa gościła także hucznie obchodzone dożynki.

Dziś w miejscu Stadionu Dziesięciolecia im. Manifestu Lipcowego stoi okazały, zbudowany w najwyższych standardach Stadion Narodowy. Oprócz sportowych rozgrywek odbywają się tu pokazy, konferencje i koncerty światowych sław.

Okolica zmieniła się nie do poznania. Mamy całkiem ładną stację kolejową, piękny stadion i charakterystyczną stację metra. Jej wentylatory, które wystają na powierzchnię, wyglądają jak gigantyczne lampy owadobójcze - robią wrażenie zwłaszcza wieczorem, gdy są podświetlone. Obok znajdziemy ławki ustawione w okręgu w ich środku umieszczono świetliki, przez które na stację metra wpada naturalne światło. W oczy rzuca się jednak dużo niewykorzystanego terenu. Wokół miało urosnąć miasteczko biurowe Stadion-City (szykowane na Euro 2012). Brakuje również planowanych od ponad 20 lat domów i zabudowań biurowych w Porcie Praskim.

Wkrótce w okolicy zrobi się tłoczno od pasażerów. ZTM zamierza skierować tu sporo linii autobusowych. To z pewnością przyśpieszy rozwój okolicy.

  • Rok 1961.Tu powstanie stacja Stadion Narodowy - miniatura
  • Stadion X-lecia - miniatura
  • Stadion X-lecia - miniatura
  • Stacja Stadion Narodowy. Druga linia metra w Warszawie - miniatura


Dworzec Wileński


fot. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny / Narodowe Archiwum Cyfrowe
Dworzec Wileński w 1932 roku niczym nie przypominał obecnego centrum handlowego z funkcją kolejową. Od tego czasu okolica również zmieniła się nie do poznania.

Kto by przypuszczał, że dziś jednym z największych problemów tego miejsca są korki, nie tylko samochodowe, ale również na chodnikach. Obecnie Dworzec Wileński to jeden z największych punktów przesiadkowych w Warszawie - dojeżdżają tu mieszkańcy nie tylko Bródna, Targówka czy Białołęki, ale również pasażerowie pociągów z linii wołomińskiej. Rano to nawet 13 składów! Tłum rozchodzi się na liczne przystanki autobusowe i tramwajowe nieopodal dworca. Jeszcze nie tak dawno miał do dyspozycji przejścia podziemne, jednak na czas budowy metra je zamknięto.

Otwarcie stacji Dworzec Wileński to szansa nie tylko na szybki dojazd do centrum Warszawy, ale również - dla części pasażerów - na łatwiejsze dostanie się podziemnymi korytarzami na poszczególne przystanki.

Podczas budowy metra lokalną społeczność zelektryzowała sprawa Pomnika Braterstwa Broni, potocznie zwanego Pomnikiem Czterech Śpiących. W listopadzie 2011 roku monument upamiętniający żołnierzy polskich i radzieckich, którzy polegli na terenie Polski podczas II wojny światowej, został usunięty. Na swoje miejsce miał powrócić po zakończeniu budowy metra - tak chciała większość warszawiaków (badanie Barometr Warszawski na zlecenie ratusza z 2012 roku i badania na zlecenie "Gazety Wyborczej" z 2013 roku). Powrót przegłosowała również Rada Warszawy, ale ostatecznie pod naciskiem okolicznych mieszkańców, naukowców, artystów, dziennikarzy i prawicowych polityków zdecydowano o pozostawieniu go w magazynie.

  • Rok 1932.Tu powstanie stacja Dworzec Wileński - miniatura
  • Dworzec Wileński - miniatura
  • Pomnik *Czterech Śpiących* - miniatura
  • Stacja Dworzec Wileński. Druga linia metra - miniatura


Zobacz także
  • Podziel się