Wigilia bez cukru? Naukowcy rozwiewają złudzenia dbających o linię

Magda Kłodecka
09.12.2015 18:00
Cukier i sól szkodzą

Cukier i sól szkodzą (fot. Sea Wave / shutterstock.com)

To niemożliwe. Bez cukru nie będzie ciasta na pierogi i uszka do barszczu

Nawet nie zdając sobie z tego sprawy, człowiek zjada różne cukry.

Występują one naturalnie w przyrodzie, a więc i w produktach spożywczych.

- Jest to główne źródło energii potrzebnej do utrzymywania stałej temperatury ciała, funkcjonowania narządów wewnętrznych i wykonywania wysiłku fizycznego - wylicza prof. Iwona Wawer z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Świąt nie będzie

A dr Monika Hoffmann z Wydziału Nauk o Człowieku i Konsumpcji SGGW dodaje: - Nawet przy najlepszych chęciach nie da się przygotować wigilijnej kolacji bez cukrów. Można wprawdzie zrezygnować z makowca, bo upiec bez cukrów się go nie da (nie urosną drożdże, masa makowa się nie zlepi), ale co z kapustą z grochem (i w kapuście, i w strączkach są cukry), ciastem na pierogi lub uszkami do barszczu?

Co ciekawe, w mózgu zachodzą reakcje chemiczne, w wyniku których z niemal całego zapasu glukozy powstają energia oraz dwutlenek węgla i woda, czyli - nie ma co ukrywać - woda sodowa. Każdego dnia człowiek musi zjeść 130 węglowodanów przyswajalnych, żeby "centrum zarządzania" mogło funkcjonować. Jeżeli zdarzyłoby się, że dopływ glukozy do mózgu zostałby wstrzymany, to zużyje on całe własne zapasy w ciągu 5-10 minut.

Nie do zastąpienia

Co zawdzięczamy cukrom? Smak - sam w sobie dobry, łagodzi też gorycz lub kwaskowatość. Apetyt - chce się zjeść i to nie tylko np. czekoladę, ale też mleko lub warzywa (niewielki! dodatek cukru zmienia smak). Zapach - aromatu karmelizowanych potraw nie da się nie lubić. Wygląd - to też m.in. zasługa karmelu i innych reakcji chemicznych, dzięki którym tosty są złocisto-brązowe, a także tego, że cukier zapobiega rozwodnieniu potrawy, bo wiąże wodę. Konsystencja - długo by wymieniać: wypieki są bardziej wilgotne i dłużej świeże, ciasto nabiera objętości, składniki łatwiej się łączą w jedną całość, w lodach trudniej tworzą się kryształki itd. Bezpieczeństwo - spowalniają utlenianie tłuszczu, hamują rozwój drobnoustrojów.

- Nie ma co się oszukiwać: nie da się zastąpić cukrów słodzikami ani żadnymi innymi składnikami, naturalnymi i syntetycznymi - konstatuje dr Monika Hoffmann.

- Nie ma więc powodu, a wręcz jest to błędem, żeby unikać cukrów w diecie. To, o czym trzeba pamiętać, to żeby jeść je z umiarem, jak każdy inny składnik diety, i w takiej ilości, aby bilans wyszedł na zero. Tyle można zjeść, ile później uda się organizmowi wykorzystać, a naddatki spalić podczas aktywności fizycznej - radzi prof. Iwona Wawer.

Co musisz wiedzieć o cukrze

* Każdego dnia zjada się różne rodzaje cukrów: glukozę, fruktozę, sacharozę, laktozę. Jednak niemal wszyscy, mówiąc "cukier", mają na myśli sacharozę, czyli produkt otrzymywany z buraków cukrowych lub trzciny cukrowej.

 

* Bez cukrów organizm człowieka nie będzie prawidłowo funkcjonował, a mózg odmówi współpracy bardzo szybko, bo glukoza, czyli składnik sacharozy, to dla niego główne źródło energii. Mózg, który stanowi 2 proc. wagi organizmu, zużywa 25 proc. zasobów glukozy.

 

* Nawet jeżeli ktoś skrupulatnie będzie przestrzegał zasad i wyeliminuje cukry z menu, i tak dostarczy je organizmowi. Bo cukry są wszędzie - wszystkie rośliny, warzywa, owoce, zboża, mleko zawierają naturalne cukry.

 

* Organizm człowieka nie odróżnia cukrów naturalnie występujących w żywności od tych dodanych. Czyli wszystko mu jedno, czy "zjada" łyżkę białego cukru, czy np. banana.

 

* Nawet jeżeli wśród składników danego artykułu spożywczego nie ma cukru ani substancji słodzących, w wykazie składników spożywczych może się znaleźć. Dlaczego? Bo tak podaje się zawartość cukrów ogółem, czyli tych naturalnie występujących w poszczególnych składnikach oraz tych dodanych.

 

* Cukier nie może fizjologicznie uzależnić człowieka - wynika z badania NeuroFAST z 2013 roku. Co innego, jeśli chodzi o jego oddziaływanie na psychikę.

 

* W 100 g winogron jest około 15,5 g cukrów, w bananach - 12,2 g, w jabłkach - 10,4 g. To tyle samo lub niewiele mniej niż np. w słodzonym jogurcie owocowym.

 

* Ze spalenia 1 g cukru powstają 4 kcal energii.

Zobacz także
  • Podziel się